DEKOKT dekok⁴t, ngn gg dekωk⁴t (deco'ct WESTE, dekå'ckt DALIN), r. l. m. (NORDENHEIM Lowers hafrecur 47 (1724), SAHLSTEDT (1773) osv.) ((†) n. STIERNMAN (Com. 4: 1162 (1688: Efter decoct), DALIN Arg. 2: 290 (1734, 1754), WALLERIUS Chem. phys. II. 3– 4: 171 (1768) m. fl.); best. -en ( ss. n. -et LINNÉ i VetAH 3: 28 (1742), KLINGENSTIERNA Musschenbrock 228 (1747); pl. -er. I ä. tid användes den lat. formen decoctum helt l. delvis med lat. böjning, o. särsk. den lat. pl.
decocta har länge nyttjats inom farmacien. Wund-dricker och Decocta.
STIERNMAN Com. 4: 90 (
1675).
SERENIUS 1734;
under, decoction). Hvad som .. blifvit anfördt vid Decocta gäller äfven för infusioner.
BERLIN Farm. 2: 408 (
1851).
[jfr t. dekokt, n., ä. eng. decoct, af lat. decoctum, eg. n. till decoctus, p. pf. till decoquere, af de, af, från, bort, o. coquere (se KOKA, v.)]
[DEKOKT 0]
(i sht med. o. farm.) företrädesvis ss. läkemedel använd, gm, kokning i vatten (förr äfv. i vin) beredd lösning af vissa ämnen, i sht ur växt- (o. djur-)riket; afkok, lag; jfr DEKOKTION 2 samt AFSÅD. PTISAN. SÅD; jfr äfv. INFUS o. INFUSION. Dekokt på (äfv. af) fläderblommor. HIÄRNE Surbr. 39 (
1680).
(Min hustru) dricker ännu sit decoct och begynner längta härifrån (dvs. från badorten). DALIN Arg. 2: 290 (
1734;
1754).
Det bekantaste Decoct är Caffè-Decoct. WALLERIUS Hydrol. 105 (
1748).
Decoct med vatten .. Decoct med Vin. DENS. Chem. phys. 1: 313 (
1759).
Stark dekokt. DARELLI Sockenapot. 102 (
1760).
Dekockt af sot. Därs. Reg. Blodrenande decoct. LIVIN Kyrk. 54 (
1781).
At educera en flicka, det känner Ni lika så litet, som jag förstår koka era decocter. ENVALLSSON Tokrol. natt. 3 (
1791;
yttradt till en apotekare).
En dekokt på campecheträd, i stället för rent vatten, bidrager mycket att (åt skrifbläck) gifva en ren och vacker svärta. BERZELIUS Kemi 3: 178 (
1818).
Därs. 192. Decoct på MaLva eller kattost.
HARTMAN Husläk. 433 (
1828).
De sammansatta dekokterna kunna innehålla mångahanda beståndsdelar, hvarpå de ännu i svenska farmakopén qvarstående Zittmanska dekokterna äro de mest egendomliga exemplen. NF (
1879).
LEVERTIN Leg. 85 (
1891).
Då icke annorlunda föreskrifves, skall af 1 del drog beredas 10 delar dekokt. Sv. farm. 85 (
1901). – bildl. Dekokter på Kliefothska och Gerlachska
(teologiska) satser.
RYDBERG 14: 117 (
1858). – jfr
ALTE(A)-,
EFTER-,
GUAJAK-,
HAFRE-,
HJORTHORNS-,
INFUS-,
KAFFE-,
KINA-,
KORN-,
LAF-,
LINFRÖS-,
SARSAPARILL-,
SKÖRBJUGGS-,
ÖRT-DEKOKT m. fl.
Ssgr –
DEKOKT-APPARAT ⁰³~⁰⁰². AHLBERG Farm. tekn. 143 (
1899).
–
DEKOKT-BAD ~². (mindre br.)
(medicinskt) bad i dekokt. AB 1865,
nr 99, s. 1.
–
DEKOKT-INFUSION ~⁰⁰². infusion vid hvars beredning lösningsmedlet utgöres af en (ännu het) dekokt. BERLIN Farm. 2: 282 (
1851).
–
DEKOKT-KOKNING ~²⁰. jfr -BEREDNING samt DEKOKTION 1. BERLIN Farm. 2: 407 (
1851).
AHLBERG Farm. tekn. 21 (
1899).
–
DEKOKT-KÄRL ~². kärl hvari dekokt beredes. BERLIN Farm. 2: 280 (
1851).
Farmakopéens föreskrift, att .. dekokt-kärl skola vara af rent tenn, glas eller porslin. GHT 1895,
nr 229 A, s.
3. Sv. farm. 85 (
1901).
–
DEKOKT-PRESS ~². press hvari en dekokt efter kokningen silas gm pressning; jfr -SIL. Den af Beindorf uppfunna dekoktprässen, som består af en uti en trefotad träpall fastsatt tenntratt, hvaruti ligger ett löst durkslag af tenn. NYBLÆUS Pharm. 78 (
1846).
BERLIN Farm. 2: 281 (
1851).
–
DEKOKT-RUM ~². å större apotek: rum där dekokter beredas. GHT 1895,
nr 238 A, s. 3.
–
DEKOKT-SIL ~². jfr -PRESS. AHLBERG Farm. tekn. 29 (
1899).